«Қазақтардың дәстүрлі мәдениеті мен этноәлеуметтік құрылымын зерттеу контекстіндегі Оңтүстік Қазақстанның этникалық тарихының мәселелері» атты Республикалық ғылыми-практикалық конференцияның ақпараттық хаты

ҚР БҒМ ҒК Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты 2021 жылдың 14 мамырында Оңтүстік Қазақстан аумағындағы, ең алдымен, қазақтардың халықтық тарихының мәселелері тұрғысынан этногенетикалық, этномәдени процестердің ерекшеліктеріне арналған «Қазақтардың дәстүрлі мәдениеті мен этноәлеуметтік құрылымын зерттеу контекстіндегі Оңтүстік Қазақстанның этникалық тарихының мәселелері» атты Республикалық ғылыми-практикалық конференция  өткізеді. Географиялық жағынан оған Қазақстан Республикасының қазіргі аймақтары – Түркістан, Жамбыл, Қызылорданың едәуір бөлігі және ішінара Алматы облыстары кіреді. Тарихи тұрғыдан бұл өңір ежелден Ұлы Дала мен Орта Азия арасындағы маңызды тоғысу аймағы болып келген, онда далалық, көшпелі және отырықшы-егіншілік, қала өркениеттерінің ұзақ уақыт өзара әрекеті орын алып, Оңтүстік Қазақстанның тарихы мен мәдениетіне елеулі із қалдырған. Мұндағы этникалық, этномәдени және этноәлеуметтік үрдістер ертеден белгілі ерекшеліктермен сипатталады: ортаазиялық аймағына мәдени-шаруашылық ұмтылысы (мал шаруашылығы, далалық дәстүрлерінің көптеген базасының негіздерін сақтай отырып), отырықшы-егіншілік оазистерінің болуы және т.б. Көп ғасырлар бойы әртүрлі факторлар, субстрат және миграциялық үдерістер – ертедегі этносаяси бірлестіктер үйсіндер, қаңлылар, түргештер, қарлұқтар, оғыздар, қыпшақтар және одан кейін ірі саяси мемлекеттер Оғыз ябғуы, Қарахан, Хорезмшах, Шағатайлықтар аймақтың этникалық бейнесін қалыптастырды. Сырдария-Қаратау аймағы және шығыста іргелес аумақтар Қазақ хандығының ең маңызды стратегиялық аймағына, саяси және экономикалық орталығына айналды.

Қазақ халқының этногенезі мен этникалық тарихын зерттеу Қазақстанның этнология ғылымының ең күрделі бағыттарының бірі екені белгілі. Қазақ халқының этникалық негізін, Орталық Азиядағы бірқатар басқа түркі этникалық топтары секілді, этникалық шығу тегі әр түрлі рулар мен тайпалар құрады. Көптеген ежелгі түркі мен одан бұрынғы жалпы және рулық атауларының қазақтардың этникалық номенклатурасында бүгінгі күнге дейін сақталуы кездейсоқ емес, бұл ірі далалық этносының қалыптасуының күрделі үдерісін көрсетеді. Қазақстан халықтарының этникалық құрамы соңғы 3 мың жылдықта құбылып отырды. Ол динамиканың өзгеріске ұшырауы қуатты орталықазияның (шығыс) мәдени-генетикалық ошағы мен жергілікті субстраттың өзара қатынасының нәтижесі. Сонымен қатар, аймақтың тарихи қалыптасуы, оның ішінде Оңтүстік Қазақстан малшаруашылығы және малшаруашылық-егіншілік түрлері секілді мәдени/этнографиялық ерекшеліктерінің жүйесіне жалғасып келе жатқан – тіршілікқамы мен тұрмысы, халықтық дәстүрлері, этникалық және психологиялық стереотиптері ерте дәуірдегі дәстүрлерінен толықтай ажырай қоймаған. Аймақ тұрғындары және біздің отандастарымыздың ұлттық бірегейлігі мен тарихи қалыптасуының өзін-өзі бағалауы үшін конференцияның тақырыбы ғылыми және жалпымәдени маңыздылығы өте жоғары.

Конференция 2021 жылдың 14 мамырында ZOOM платформасы арқылы онлайн-форматта өтеді.  Конференцияның идентификаторы мен паролі қосымша хабарланады.

Конференцияға қатысуға отандық және шетелдік мамандар – этнологтар, тарихшылар, археологтар, тіл мамандары, мәдениеттанушылар, музейтанушылар және т.б.; Оңтүстік Қазақстан облысының этногенезі мен этникалық тарихын зерттеуге мамандандырылған магистранттар мен докторанттар шақырылады.

Конференция аясында келесі мәселелер талқыланады:

  • Оңтүстік Қазақстанның этнотарихы: жетістіктері мен зерттеудің өзекті мәселелері
  • Оңтүстік Қазақстан тарихындағы этномәдени үдерістер
  • Жазба құжаттардағы Оңтүстік Қазақстанның этникалық тарихы
  • Археологиялық заттай деректердегі Оңтүстік аймақтың этникалық үдерістері
  • Оңтүстік Қазақстан қазақтарының халықтық тарихы: шежіре және т.б.
  • Оңтүстік Қазақстандағы этно-мәденигенезисі мен физикалық антропологияның/генетиканың заманауи жетістіктері
  • Оңтүстік Қазақстанның этникалық тарихы және этнолингвистика
  • Оңтүстік Қазақстанның этникалық тарихын зерттеудің теориялық, методологиялық және ғылыми-практикалық мәселелері

Конференция жұмысы қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде жүргізіледі

Конференция жұмысына қатысу және баяндама тақырыбын бағдарламаға енгізу үшін қатысушыларға өтініш және мақала мәтінінің (жеке файылмен жіберіледі) толтырылған формасын 2021 жылдың 1 мен 5-мамырына дейін ұсыну қажет.

Конференция жұмысы нәтижесі ретінде материалдар/баяндамалардың Жинағын жариялау көзделуде. Материалдар (ғылыми мақала немесе кең көлемді тезистер ретінде) жариялану үшін конференция тақырыбына және қатаң (Ақпараттық хаттың соңында берілген, сондай-ақ Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты сайтының «Жаңалықтар» бөлімінде орналастырылған) талапқа сай безендірілген болуы керек. Баяндамалар мәтінін қабылдаудың соңғы мерзімі: 2021 ж. 5 мамыр. Талапқа сай безендірілмеген немесе белгіленген уақыттан кеш жіберілген, сонымен қоса ғылыми мазмұнға ие емес баяндамалар (мақалалар) жарияланымға қабылданбайды.

Өтініштер мен баяндамалар/ мақалалар мәтінін Ұйымдастыру комитеті адресіне жолдау қажет: 050010, Қазақстан, Алматы қ., Шевченко көшесі, 28. Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты, Этнология және антропология бөлімі.

Тел. +7(727) 261-65-57.

Е-mail: kazethnology@gmail.com

Тел.: +77013707032, Гүлмира Үсенбайқызы Орынбаева, т.ғ.к., жетекші ғылыми қызметкер.

 

КОНФЕРЕНЦИЯ МАТЕРИАЛДАРЫН ЖИНАҚҚА ЖАРИЯЛАУ ҮШІН БАЯНДАМАЛАР МЕН ҒЫЛЫМИ МАҚАЛАЛАР БЕЗЕНДІРІЛУНЕ ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР

Мәтін көлемі 7 беттен аспауы, MSWord мәтіндік редакторлауда болуы қажет; файл атауы мен суреттердің jpeg форматындағы жеке файылдары автордың тегімен берілуі керек. Келесі техникалық шарттар сақталуы тиіс:

  1. Мәтіндік файлдар бетінің форматы: А4.
  2. Жиектер:жоғарғы – 2 см, төменгі – 2 см, оң – 1 см, сол – 3 см.
  3. Шрифт: Times New Roman, KZ Times New Roman, кегль 12.
  4. Жоларалық арақашықтық  – қалыпты.
  5. Азат жолдан бастау: 1,0.
  6. Баяндама тақырыбы алдында оның атауы теріледі: жоғарыда, ортасында ҮЛКЕН ӘРІПТЕРМЕН (ҚОЮ ШРИФПЕН).
  7. Баяндама тақырыбы астына ортада кіші әріптермен (қою шрифпен) автордың (авторлардың) Т.А.Ә.
  8. Төменде автордың жұмыс істейтін мекеме атауы толық жазылады.
  9. Азат жолдан соң бір арақашықтықтан кейін баяндама/мақала мәтіні теріледі. Азат жол автаматты түрде беріледі.

10. Белгілерді үйлестіру: тырнақша – «»; ғасырларды белгілеу – рим цифрларымен, жылдар – араб цифрларымен. Сондай-ақ, дефиспен (-) сызықшаның(–) қолдану айырмасын білу жөн саналады. Сызықша сандық, хронологиялық және т.б аралықтарды белгілеуде қолданылады: 89–92 б., 179–185-бб.; 1878–1879 жж.; XV–XVI ғғ. немесе XV ғ. аяғы – XVI ғ. басы; 7–8 км; М.–Л және т.б.

  1. 11.  Әдебиеттер мен дерек көздері тізімі мақала соңында және жұмыстардың көрсетілген ретіне сай берілетін болады. Мәтіндегі сілтемелер квадрат жақшаларда Әдебиеттер тізіміндегі нөміріне сай, дерек көздің бетін көрсету (қажет болған жағдайда) арқылы безендіріледі, мәселен, [1, с. 2], [1, 2-б.] немесе [1, 2-т.].

12. Таблицалар, схемалар, суреттердің атауы болу керек және Windowsта терілуі міндетті.

Барлық суреттер мен фотографиялар қанық және 300 dpiден кем емес ұсынылымда болуы тиіс.

ҚАТЫСУШЫ ӨТІНІШІНІҢ ҮЛГІСІ

(msword мәтіндік редакторында)

Тегі, аты, әкесінің аты (толық)
Баяндама тақырыбы
Секция
Мекеме атауы, қала (толық, қысқартусыз)
Ғылыми дәрежесі
Ғылыми атағы
Қызметі
E-mail